Bệnh mùa hè dễ gặp ở trẻ em nhất là chứng bệnh sốt nắng nóng. Theo Đông y, sốt mùa hè chủ yếu do sức khoẻ của trẻ bị suy yếu, khí âm không đầy đủ, không thể chịu đựng nắng nóng hun đốt trong mùa hè mà phát bệnh... Để mùa hè đến với trẻ em vui, khỏe, an toàn, cần có kế hoạch chu đáo chăm sóc sức khỏe bằng chính những thực phẩm sử dụng hàng ngày...
Trẻ em độ tuổi từ 9 - 14 tuổi thường ra nhiều mồ hôi, kể cả khi ngủ, khi ngồi yên cũng ra rất nhiều mồ hôi. Ra nhiều mồ hôi dẫn đến mất nhiều tân dịch, muối khoáng... Các triệu chứng kèm theo sau đó thường là mệt mỏi, uể oải và chán ăn... Đối với trẻ vốn đã có các bệnh mãn tính về viêm họng, viêm phế quản thì cơ hội tái phát kéo theo các triệu chứng như sốt cao, ho kéo dài là thường.
ĂN UỐNG TRỊ CHỨNG “THÁO MỒ HÔI”:
Cho trẻ ăn nhiều hơn ngày thường nhóm thực phẩm có tính giải nhiệt như rau dền, rau muống, bí, dầu... chúng giúp mang lại cảm giác mát mẻ đồng thời cung cấp nhiều vitamin cho cơ thể, bổ sung chất xơ, rất tốt cho hệ tiêu hóa của trẻ.
Tâm lý của trẻ em thường không thích uống thuốc, nhất là thuốc từ cây cỏ. Do vậy, để hạn chế và trị các chứng ra nhiều mồ hôi chúng ta có thể sử dụng các món ăn hằng ngày có tác dụng giải nhiệt như :
- Canh lá hẹ với trứng gà: mỗi lần dùng từ 30 - 40g lá hẹ tươi rửa sạch thái nhỏ, nấu vừa chín tới thì cho 1 lòng quả trứng gà vào, quấy đều tới chín.
- Canh lá dâu với tôm: Dùng khoảng 20 - 30g lá dâu non, tươi, tước bỏ cuống và xơ ở gân phía sau lá, thái nhỏ. Tôm càng xanh hoặc tôm he, tôm sú, tôm chà... (khoảng 3 -5 con tôm tươi là được), ngắt bỏ râu, rửa thật sạch đất, cát, không cần bóc vỏ, cắt khúc. Cho vào nồi, đun sôi 30 - 40 phút tới chín kỹ, bỏ lá dâu vào, đun tới chín mềm là được.
- Canh hến (hoặc trai, nghêu): Chọn các con hến tươi, mẩy, ngâm vài giờ cho nhả hết chất dơ. Luộc chín, lấy 20 - 30g phần thịt và nước luộc trên đem nấu canh chua với quả sấu hoặc quả me, rau thì là.
- Chả lá lốt cuốn thịt: Dùng lá lốt tươi cuốn với 20 - 30g thịt nạc heo băm nhỏ, chiên chín.
- Mướp 250g, rửa sạch thái miếng nhỏ, 100g thịt nạc heo thái chỉ, thêm chút dầu xào qua, cho nước vào nấu canh ăn, dùng chữa hình thể gầy yếu, kém ăn.
- Đậu xanh 30g, gạo tẻ 50g, thêm nước vừa đủ nấu cháo loãng dùng ăn, dùng chữa miệng khô uống nhiều, kém ăn.
Do mất nhiều mồ hôi, trẻ em rất dễ bị táo bón. Do đó, mỗi khi có các triệu chứng táo, phân rắn, khó đại tiện, đại tiện ra máu tươi, có thể cho trẻ em uống một số thứ sau đây:
- Cải trắng 1 cây, giá đậu xanh 30g, thêm nước vừa đủ, cùng đun sôi 5 phút, uống thay trà, mỗi ngày 1 - 2 lần, dùng chữa phân khô kết.
- Nhân trần: Dùng bộ phận trên mặt đất của cây nhân trần phơi khô, thái đoạn, hãm nước sôi, uống hàng ngày (8 - 10g).
- Dưa hấu 50g rửa sạch, gọt vỏ xanh bên ngoài, đậu xanh 30g thêm nước vừa đủ, đun sôi, lửa nhỏ nấu nhừ, đổ vỏ dưa vào, lại đun 5 - 10 phút nhắc ra thêm chút đường vừa ngọt, uống nước ăn đậu, dùng chữa kém ăn, khô miệng..
- Bí xanh 500g, rửa sạch thái miếng nhỏ thêm nước vừa đủ luộc, khi bí sắp chín, bỏ 1/4 tầu lá sen vào cùng luộc 5 - 10 phút, bỏ bã lấy nước uống, dùng chữa sốt kèm phân nát.
Những thứ nước hãm trên cũng có tác dụng lợi mật, làm hết táo bón cho trẻ em. Chú ý cho trẻ uống đủ nước, khoảng 100ml/kg cân nặng/ngày hoặc căn cứ vào lượng nước tiểu của trẻ, nếu trẻ tiểu nhiều và thấy nước tiểu trong là trẻ đã uống đủ nước. Đôi khi, do trẻ ham vui nên quên cả khát vì thế bạn cần lưu ý để thường xuyên nhắc nhở trẻ uống nước.
Thức uống cho trẻ có thể chia thành nhiều loại khác nhau như thức uống nhiều năng lượng rỗng như các loại nước ngọt, nước tăng lực, nước chỉ có mùi hương trái cây gồm thành phần chính là đường fructose, không chứa vitamin và chất khoáng cần thiết.
Thức uống có giá trị dinh dưỡng như sữa tươi, sữa đậu nành, sữa chua uống, sinh tố, nước ép trái cây. Nước giải khát như nước lọc, trà, nước khoáng, nước suối, nước tinh khiết và nước mát được chế biến theo cách dân gian như nước sâm, rau má...
MINH QUÂN (tổng hợp)
